จาก ‘ต๋อง ศิษย์ฉ่อย’ ถึง ‘เอฟ นครนายก’ ‘สนุกเกอร์’ ประวัติศาสตร์แห่งความภาคภูมิใจ ที่วันนี้ถึงคราวทบทวนสถานะและกฎหมาย เพื่อชัยชนะที่ยั่งยืนของสังคมไทย

ชัยชนะของ ‘เทพไชยา อุ่นหนู’ หรือ ‘เอฟ นครนายก’ นักสนุกเกอร์ชาวไทยในรอบชิงชนะเลิศของรายการสะสมคะแนน ‘World Open 2026’ ที่ประเทศจีนเมื่อวันที่ 22 มีนาคม 2569 ที่ผ่านมา กำลังถูกกล่าวขวัญเป็นอย่างมาก

เพราะเขาสามารถเอาชนะเหนือนักสนุกเกอร์ระดับตำนานอย่าง ‘รอนนี โอซุลลีแวน’ (Ronnie O’Sullivan) หลังจากที่ถูกรอนนีนำไปก่อน 4 เฟรม 

ยิ่งไปกว่านั้น เขาสามารถทำเซนจูรี (100 แต้มขึ้นไปในไม้เดียว) ติดต่อกันใน 3 เฟรมสุดท้าย โดยเฉพาะการทำแม็กซิมัมเบรก 147 แต้มในเฟรมที่ 16 ก่อนที่จะเอาชนะรอนนีไป 10-7 เฟรม 

จนรอนนีถึงกับเอ่ยปากว่า “เขาเล่นได้ดีกว่าผมมากในวันนี้ ผมดูเกมรอบรองชนะเลิศของเขาแล้ว เขาแข็งแกร่งจริงๆ ผมรับมือไม่ไหว มันดีเกินกว่าผมจะรับมือได้”

ชัยชนะหนนี้จึงเป็นการสร้างประวัติศาสตร์ที่สำคัญอีกครั้งของวงการสนุกเกอร์และบิลเลียดไทยอีกครั้ง เพราะตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา มีนักกีฬาสนุกเกอร์และบิลเลียดชาวไทยต่างผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันไปฝากฝีมือ จารึกรายชื่อในทำเนียบแชมป์ระดับโลกในหลากประเภท หลายรายการ

สนุกเกอร์ถือเป็นกีฬาได้รับความนิยมมายาวนานสำหรับสังคมไทย ดังที่ปรากฏในเพลงของบรมครู ‘สุรพล สมบัติเจริญ’ ราวๆ ทศวรรษ 2500-2510 แต่ภาพลักษณ์ของสนุกเกอร์ไม่ใช่ภาพลักษณ์ที่ดีนักในสังคมไทย แถมยังถูกมองว่าเป็น ‘แหล่งมั่วสุม’ เสียมากกว่า

จนกระทั่งความสำเร็จของ ‘วัฒนา ภู่โอบอ้อม’ หรือ ‘ต๋อง ศิษย์ฉ่อย’ หลังคว้าแชมป์รายการการแข่งขันสนุกเกอร์สมัครเล่นชิงแชมป์โลก ‘World Men’s Snooker Championship’ ของสหพันธ์บิลเลียดและสนุกเกอร์นานาชาติ (IBSF) ในปี 2531 ทำให้ภาพลักษณ์ของสนุกเกอร์เข้าใกล้คำว่ากีฬาอาชีพ และจุดประกายแรงบันดาลใจสู่สังคมไทย

จนในเวลาต่อมามีนักกีฬามากหน้าหลายตาที่เข้าไปสร้างประวัติศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็น ชูชาติ ไตรรัตนประดิษฐ์ (ต่าย พิจิตร), ศักดิ์ชัย ซิมงาม (ชัย ลำพูน), อรรถสิทธิ์ มหิทธิ (บิ๊ก สระบุรี), เดชาวัต พุ่มแจ้ง (แจ๊ค สระบุรี) ฯลฯ

หรือฝั่งนักกีฬาหญิง เช่น ณัชชารัตน์ วงศ์หฤทัย (มิ้งค์ สระบุรี) และ ศิริภาพร นวนทะคำจัน (ใบพัด ศรีราชา) ที่สามารถคว้าแชมป์โลกในรายการระดับอาชีพ ‘World Women’s Snooker Championship’

ผลงานความสำเร็จที่มากระดับนี้ จึงมีเสียงกระตุ้นเตือนภายหลังจากชัยชนะของเอฟ นครนายก ถึงข้อเสนอเชิงนโยบายในการปลดล็อกและสนับสนุนวงการสนุกเกอร์อย่างเป็นจริงเป็นจังอีกครั้ง

เนื่องจากขณะนี้สภาวะของสนุกเกอร์ในทางกฎหมายมีความขัดแย้งกันในตัว ด้านหนึ่งสนุกเกอร์ถูกนิยามเอาไว้ให้เป็น ‘การพนัน’ ตามบัญชีแนบท้าย ข ลำดับที่ 23 ของ พ.ร.บ.การพนัน พ.ศ. 2478 ในอีกด้าน สนุกเกอร์ ถือเป็น ‘กีฬาอาชีพ’ ตาม พ.ร.บ.ส่งเสริมกีฬาอาชีพ พ.ศ. 2556 

โดยเฉพาะ พ.ร.บ.การพนัน ที่หลายฝ่ายเห็นพ้องต้องกันในประเด็นปัญหาที่กลายเป็นอุปสรรคในการเข้าถึงกีฬาชนิดนี้ รวมถึงการพัฒนาเยาวชน เพราะขึ้นชื่อว่าการพนันแล้ว การเข้าถึงของเยาวชนจึงเป็นไปได้ยาก มิหนำซ้ำอาจเข้าข่ายกระทำความผิดตาม พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 ที่ห้ามเด็กเล่นการพนัน 

แม้จะมีความพยายามผลักดันมาในหลายยุคหลายสมัยในการปลดล็อกกีฬาประเภทนี้ออกจาก พ.ร.บ.การพนัน รวมถึงการหาแนวทางในการส่งเสริมกีฬา แม้จะยังอยู่ภายใต้ พ.ร.บ.การพนัน แต่ความสำเร็จยังไม่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม

จึงมีการตั้งข้อสังเกตจากคอลัมน์ ‘เขย่าสนาม’ ของสื่อมติชนที่เผยแพร่ในปี 2565 ว่าอาจเกี่ยวข้องกับ ‘ส่วย’ หรือผลประโยชน์แอบแฝงที่ต้องจ่ายให้กับเจ้าหน้าที่ของรัฐ 

ไม่ว่าจะอย่างไรก็ตาม พ.ร.บ.การพนัน ไม่ใช่พันธนาการเดียวที่ต้องคลายออก อีกสิ่งที่ต้องกล่าวถึงไม่แพ้กัน คือการสนับสนุนและการจัดการในด้านงบประมาณ 

การไปแข่งระดับโลกของนักกีฬาต้องอาศัยทุนมหาศาลในการเดินทางไปแข่งขัน หากชนะรางวัลหรือมีสปอนเซอร์ก็ถือว่าดีไป เรื่องนี้เคยเป็นประเด็นที่ระดับแชมป์โลกอย่าง ‘ใบพัด ศรีราชา’ ถึงกับออกมาโพสต์ข้อความตัดพ้อเมื่อปี 2567 หรือในกรณีของเอฟ นครนายกที่ออกมาเปิดเผยว่าการแข่งครั้งล่าสุดตนไม่มีสปอนเซอร์จากไทยเลย

หรือในบางกรณีส่งผลให้นักกีฬาบางรายเลือกที่จะไม่ไปแข่งขันในทัวร์นาเมนต์ระดับโลกเสียด้วยซ้ำ

หรือแม้แต่ซีเกมส์ครั้งที่ผ่านมาในปี 2568 ที่เกิดปัญหาเรื่องเบี้ยเลี้ยงนักกีฬา ซึ่งนักกีฬาสนุกเกอร์ก็ได้รับผลกระทบไม่ต่างกัน

สนุกเกอร์ ถือเป็นหนึ่งในกีฬาที่รอการปฏิรูปเฉกเช่นกีฬาชนิดอื่นๆ ในสังคมไทย แม้อาจจะไม่ได้เป็นกีฬามหาชนเหมือนกีฬาฟุตบอล หรือสร้างเสริมซอฟต์พาวเวอร์เหมือนกีฬามวยไทย แต่กีฬาชนิดนี้ก็สามารถสร้างความภาคภูมิใจให้กับคนไทยได้ไม่แพ้กันเช่นในเวลานี้

ชัยชนะของเทพไชยาจึงอาจเป็นจุดเริ่มต้นบทใหม่ของวงการสนุกเกอร์ไทย ที่อาจนำไปสู่ชัยชนะของสังคมไทยที่กำลังจะมีการพัฒนาวงการนี้อย่างยั่งยืนและเป็นรูปธรรม คงต้องติดตามกันต่อไป…

อ้างอิง:

• UN-NOOH MAKES MAXIMUM IN EPIC FINAL VICTORY. https://tinyurl.com/2s4y7msf
• สนุ้กเกอร์ VS พ.ร.บ.การพนัน บ่วงพันธนาการฉุดรั้งกีฬา ถึงเวลาแล้ว ‘คิดใหม่ทำใหม่’ / เขย่าสนาม : เงาปีศาจ. https://tinyurl.com/mwd6e9uh
• ปัญหาและอุปสรรคทางกฎหมายในการพัฒนากีฬาสนุกเกอร์ในระดับเยาวชน. https://tinyurl.com/5n845emn
• ปัญหาเรื้อรังที่คิวโลกต้องรีบแก้. https://tinyurl.com/ycccxs2z
• นักสอยคิวไทยเรียกร้องรัฐบาลผลักสนุกเกอร์ออกจาก พรบ.การพนัน. https://tinyurl.com/mr46atkf
• ต๋อง ศิษย์ฉ่อย เผยจีนขึ้นครองจ้าวแห่งคิวสปอร์ต ไทยยังติด พ.ร.บ.การพนัน.  https://tinyurl.com/mtmccwmj
• ใบพัด ศรีราชา ตัดพ้อสนุ้กที่ไม่สนุกเลย หลังขาดกำลังหนุนสอยคิวอาชีพ. https://tinyurl.com/ym437a48
• บิ๊กสระบุรี ยกกระแส เอฟ โค่น รอนนี่ แนะรัฐบาล ปลดล็อกสนุกเกอร์พ้นพ.ร.บ.การพนัน. https://tinyurl.com/bde9wsze