พ่อแม่ยุคใหม่มีความต่างจากพ่อแม่ยุคเก่าในด้านการเลี้ยงลูกในหลายมิติ ซึ่งมิติหนึ่งที่ยุคปัจจุบันพบมากขึ้นคือการพยายาม ‘เป็นเพื่อน’ กับลูก เพราะพ่อแม่ยุคใหม่จำนวนมากมักจะคิดว่านี่คือการรักษาความสัมพันธ์กับลูกเอาไว้ โดยเฉพาะเวลาลูกย่างเข้าสู่ ‘วัยรุ่น’ ที่มักจะเริ่มอยากจะห่างจากพ่อแม่
คำถามคือนี่คือสิ่งที่ควรจะทำหรือไม่? คำตอบในรายละเอียดอาจต่างกันไปในแต่ละครอบครัว แต่คำตอบในกรณีทั่วไป นักจิตวิทยาที่เชี่ยวชาญเกี่ยวกับวัยรุ่นได้นำเสนอว่า ‘ไม่ควร’ อย่างชัดเจน ผ่านทางเว็บไซต์จิตวิทยาฝั่งอเมริกาอย่าง Psychology Today
แล้วทำไมพ่อแม่ถึงไม่ควร ‘เป็นเพื่อน’ กับลูกวัยรุ่น
เหตุผลแรกคือ ในความเป็นเพื่อนนั้น จะทำการห้ามหรือกระทั่งวางกรอบย่อมทำไม่ได้ หากพ่อแม่จะเป็นเพื่อนก็ต้องสละอำนาจของการเป็นผู้ปกครองไป และนั่นเป็นสิ่งที่สุ่มเสี่ยง เพราะจะทำให้ลูกที่ยังไม่เป็นผู้ใหญ่ ขาด ‘ผู้ใหญ่’ ที่จะคอยห้ามปรามในสิ่งที่ไม่ควรกระทำ รวมถึงชี้ทางต่างๆ อย่างผู้มีประสบการณ์
เหตุผลที่สองคือ ในความเป็น ‘เพื่อน’ สิ่งที่ปกติมากคือการ ‘เก็บความลับกันและกัน’ โดยทั่วไปสิ่งนี้ควรให้ลูกเรียนรู้ว่าควรจะแลกเปลี่ยนความลับกับใคร ให้ได้ลองถูกลองผิด เพื่อเข้าใจว่าเพื่อนรุ่นเดียวกันควรจะเป็นอย่างไร ทั้งนี้นักจิตวิทยาก็พบว่าลูกจำนวนมากที่พ่อแม่พยายามจะเป็นเพื่อน โดยการบอกความลับของตนให้ลูกฟัง สิ่งที่ลูกรู้สึกไม่ใช่ความรู้สึกว่าตน ‘น่าไว้ใจ’ แต่กลายเป็นความน่ากระอักกระอ่วน เพราะโดยทั่วไปแล้วลูกไม่ต้องการล่วงรู้ความลับของพ่อแม่
เหตุผลที่สาม วัยรุ่นในปัจจุบันมักจะมอง ‘คนแก่ที่ทำตัวแบบวัยรุ่น’ ว่าน่าอาย ดังนั้นจึงปกติมากที่หากว่าพ่อแม่พยายาม ‘ทำตัวเป็นวัยรุ่น’ เวลาอยู่กับลูก ลูกก็มักจะอาย แต่ไม่อยากบอกตรงๆ หรือถ้าไม่อาย บางทีก็อาจทำให้ลูกเข้ากับเพื่อนวัยเดียวกันได้ยาก เพราะวัยรุ่นจำนวนมากก็ไม่ได้อยากมีเพื่อนที่ ‘สนิทกับพ่อแม่เกินไป’ ในระดับที่ว่าบอกอะไรไปก็ รู้ไปถึงพ่อแม่ และเหตุผลข้อนี้ก็สัมพันธ์กับประเด็นที่สอง คืออาจทำให้ลูกกลายเป็น ‘เพื่อนที่ไว้ใจไม่ได้’ ถ้าเป็นเพื่อนกับพ่อแม่ในระดับที่ฟังความลับของคนอื่นมาแล้วนำมาเล่าให้พ่อแม่ฟังทั้งหมด
แล้วพ่อแม่ควรจะทำตัวอย่างไร? ถ้าในมาตรฐานปัจจุบัน ผู้เชี่ยวชาญจะแนะนำว่าพ่อแม่ควรเป็น ‘ผู้ฟังที่ดี’ คือทำตัวให้ลูกอยากเล่าเรื่องต่างๆ ให้ฟัง อย่าไปพยายามตัดสิน หรือกระทั่งแนะนำ เพราะนั่นคือสิ่งที่วัยรุ่นไม่ชอบ หรือจริงๆ ไม่ต้องวัยรุ่น เพราะแม้แต่ผู้ใหญ่เองก็ไม่ชอบเหมือนกันเวลาฟังเราบ่น แล้วอีกฝ่ายคอยจะตัดสินหรือกระทั่งสาดคำแนะนำมาอยู่นั่นแหละ ทั้งที่จริงๆ เราแค่ต้องการให้มีคนช่วยรับฟังปัญหาของเราเท่านั้น
ใดๆ ก็ตามก็ต้องย้ำอีกรอบว่าสิ่งเหล่านี้ก็ต่างกันไปในแต่ละกรณี ประเด็นคือ ผู้ปกครองสามารถสนิทกับลูกได้ โดยไม่ต้องพยายามเป็นเพื่อนกับลูกวัยรุ่นมากจนเกินไป มันไม่ควรเป็น ‘ค่าตั้งต้น’ ของการเลี้ยงลูกในช่วงวัยรุ่น เพราะในกรณีทั่วไป มันอาจมีปัญหาต่างๆ ดังที่ว่ามา
อ้างอิง:
- Psychology Today. Should You Consider Being Friends with Your Kids? https://shorter.me/IYkce