เลือกตั้ง อบต.ครั้งแรกในรอบ 8 ปี มีความสำคัญยังไง? แล้วทำไมเราถึงต้องควรรู้?

กกต.เคาะวันเลือกตั้งสมาชิก อบต.และนายก อบต.ในวันที่ 28 พฤศจิกายน 2564 และเปิดรับสมัครผู้ลงชิงตำแหน่งระหว่างวันที่ 11-15 ตุลาคมนี้

คนเคยเลือกตั้ง อบต.เมื่อเกือบสิบปีก่อนอาจจะลืมรายละเอียดกันไปแล้ว เพราะนับจากรัฐประหารในปี 2557 ก็ไม่มีการจัดเลือกตั้งท้องถิ่นมานานกว่า 8 ปี ส่วนคนที่มีอายุช่วง 18-25 ปี ก็น่าจะเพิ่งมีโอกาสเลือกตั้ง อบต.ครั้งแรก โดยที่การเลือกตั้ง อบต.มีความสำคัญในฐานะที่เป็น “องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีขนาดเล็กที่สุด และใกล้ชิดกับประชาชนมากที่สุด”

หน้าที่หลักๆ ของ อบต.นั้นเกี่ยวพันกับผู้คนในชุมชนขนาดเล็ก รวมไปถึงการบำรุงรักษาถนนหนทาง ทั้งทางบก-ทางน้ำ การดูแลผู้คนและพื้นที่สาธารณะ ตลอดจนการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

แต่ถ้าใครไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง อบต. ก็จะถูกจำกัดสิทธิเข้าชื่อขอถอดถอนสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นในอนาคต (จนกว่าจะมีการเลือกตั้งครั้งใหม่) ซึ่งถ้าถามว่ามีความจำเป็นยังไง ก็ให้ลองนึกถึงกรณี ‘เสาไฟกินรี’ ที่ส่องสว่างบนถนนเกือบร้าง (ในงบประมาณสูงกว่าที่คิด) รวมถึงกรณีอื่นๆ ที่เคยเป็นข่าวดัง คนที่ไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งครั้งนี้โดยไม่แจ้งเหตุผลกับทางการจะ ‘เสียโอกาส’ ตรวจสอบการทำงานหรือเหตุไม่ชอบมาพากลในการบริหารจัดการงบประมาณท้องถิ่น รวมถึงถูกจำกัดสิทธิในการสมัครรับเลือกตั้งในหลายระดับด้วย

【ไทม์ไลน์เลือกตั้ง อบต.】

ข้อมูลของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ระบุว่าปัจจุบันมีองค์การบริหารส่วนตำบล หรือ อบต. จำนวน 5,300 แห่งทั่วประเทศ อ้างอิงข้อมูลล่าสุดเมื่อ 9 กันยายน 2563 ส่วนปฏิทินการเลือกตั้งสมาชิก อบต.และนายก อบต.ที่มีการปักหมุดวันสำคัญๆ กันไว้แล้ว เริ่มตั้งแต่ตุลาคมไปจนถึงปลายพฤศจิกายน

11-15 ตุลาคม: วันรับสมัครรับเลือกตั้ง

22 ตุลาคม: ประกาศบัญชีรายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้ง

2 พฤศจิกายน: ประกาศบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

12 พฤศจิกายน: วันสุดท้ายส่งหนังสือแจ้งเจ้าบ้านเรื่องผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

17 พฤศจิกายน: วันสุดท้ายเพิ่มชื่อ-ถอนชื่อ

กรณีเจ้าบ้านหรือสมาชิกในบ้านพบว่าชื่อตัวเองตกหล่นจากรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง หรือมีชื่อบุคคลอื่นเพิ่มมาโดยที่ไม่ได้อาศัยอยู่จริง ให้ไปยื่นคำร้องต่อนายทะเบียนอำเภอเพื่อขอเพิ่มชื่อหรือถอนชื่อ

21-27 พฤศจิกายน: แจ้งเหตุล่วงหน้าว่าเพราะอะไรถึงไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้ในวันที่กำหนด เพื่อจะได้ไม่ถูกจำกัดสิทธิต่างๆ ทีหลัง

28 พฤศจิกายน: วันเลือกตั้ง เริ่มตั้งแต่เวลา 08.00 น. จนถึง 17.00 น.
เว็บไซต์สำนักงาน กกต.ย้ำว่า ตอนเข้าคูหารับบัตร 2 ใบ ใบหนึ่งคือบัตรเลือกสมาชิก อบต. กากบาท (X) ได้ไม่เกินจำนวนสมาชิกที่แต่ละเขตพึงมี และบัตรเลือกนายก อบต. กากบาท (X) ได้หมายเลขเดียว

29 พฤศจิกายน – 5 ธันวาคม: แจ้งเหตุภายหลังเพื่อชี้แจงว่าไม่ได้ไปใช้สิทธิเลือกตั้งเพราะอะไร

อ้างอิง:

• องค์ความรู้การเลือกตั้ง อบต. โดยสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง
  https://bit.ly/3FsZPpJ
• แนวทางการจัดการรับสมัครเลือกตั้งสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบลและนายกองค์การบริหารส่วนตำบล. https://bit.ly/3uTXW0o