Genie, Make a Wish อีกมุมของ ‘ไซโคพาธ’ เมื่อคนขาด Empathy แต่สามารถอยู่ร่วมกับสังคมได้
ในโลกที่เราพูดถึง ‘ความเห็นอกเห็นใจ’ (Empathy) ในฐานะหัวใจของความเป็นมนุษย์ ซีรีส์ ‘Genie, Make a Wish’ จากเกาหลีใต้กลับเลือกเล่าเรื่องจากมุมตรงข้ามผ่านตัวละครหญิงที่ ‘ไม่รู้สึก’ อะไรเลย
คียอง (Ka-young) คือไซโคพาธที่เติบโตขึ้นมาโดยไร้ความรู้สึกเห็นใจผู้อื่น ไม่มีความรัก ไม่มีความกลัว ไม่มีแม้แต่ความรู้สึกผิด แต่กลับใช้ชีวิตอย่างเป็นระบบ มีวินัย และควบคุมตัวเองได้ดีอย่างน่าทึ่ง เธอไม่ได้เป็นฆาตกร หรืออาชญากร แต่คือ ‘คนธรรมดา’ ที่เรียนรู้จะอยู่ร่วมกับโลก ด้วยกฎเกณฑ์และระเบียบที่เธอสร้างขึ้นเอง
และนั่นคือจุดที่ซีรีส์เรื่องนี้เปิดคำถามสำคัญ ถ้าขาด Empathy แล้ว เรายังสามารถเป็นมนุษย์ได้ไหม?
[เมื่อไซโคพาธไม่ได้มีแค่ในหนังฆาตกรรม]
ในเชิงจิตวิทยา ‘ไซโคพาธ’ (Psychopath) ไม่ได้หมายถึงคนที่ต้องทำร้ายใครเสมอไป งานวิจัยพบว่าคนกลุ่มนี้มีสมองส่วนที่เกี่ยวกับความรู้สึกและการตอบสนองทางอารมณ์ทำงานน้อยกว่าคนทั่วไป จึงขาดความสามารถในการรู้สึกเห็นใจหรือสำนึกผิด แต่กลับมีเสน่ห์ นิ่ง และเก่งในการควบคุมสถานการณ์
พวกเขาอาจไม่รู้สึก ‘รัก’ แบบที่เรารู้สึก แต่บางคนก็สามารถสร้างความสัมพันธ์ได้ในระดับหนึ่ง ด้วยเหตุผลหรือประโยชน์ร่วม มากกว่าอารมณ์ร่วม นั่นหมายความว่า ‘ไซโคพาธ’ บางคนอยู่ในสังคมได้อย่างปกติ มีอาชีพมั่นคง และไม่ทำร้ายใคร เพียงเพราะพวกเขาเรียนรู้ ‘ระบบ’ ที่ทำให้ตนเองอยู่รอด
นี่คือสิ่งที่นักจิตวิทยาเรียกว่า ‘Successful Psychopath’ กลุ่มคนที่ขาดความรู้สึกแต่มีวินัย มีสติ และเข้าใจกลไกของสังคมมากพอที่จะไม่ข้ามเส้น
[จากความว่างเปล่า สู่การเข้าใจความรัก]
ใน ‘Genie, Make a Wish’ คียองเติบโตมากับคุณยายที่สอนให้ใช้ชีวิตอย่างเป็นระบบ เพื่อควบคุมตนเองไม่ให้ทำร้ายใคร แม้จะไม่มีความรู้สึก แต่เธอกลับเลือกจะ ‘ทำความดี’ ด้วยเหตุผลทางตรรกะ ไม่ใช่อารมณ์ เมื่อเธอได้เจอกับจีนี (Genie) ผู้มอบพรให้เธอได้เรียนรู้ ‘ความปรารถนา’ ของมนุษย์ คำถามสำคัญจึงเกิดขึ้นว่า การเป็นมนุษย์ขึ้นอยู่กับ ‘สิ่งที่รู้สึก’ หรือ ‘สิ่งที่เลือกจะทำ’? ซีรีส์ไม่ได้โรแมนติไซส์ไซโคพาธในแบบที่เห็นในหนังระทึกขวัญ แต่กลับพาเรามองว่า ความเป็นมนุษย์อาจไม่ได้เริ่มจากความรู้สึกเสมอไป มันอาจเริ่มจาก ‘ความตั้งใจที่จะเข้าใจ’ แม้จะไม่รู้สึก แต่เลือกจะไม่ทำร้ายใคร
[อยู่ร่วมกันในโลกที่แตกต่างทางอารมณ์]
คำถามจากซีรีส์จึงกลับมาสู่โลกจริง ถ้าเราต้องอยู่ร่วมกับคนที่ขาด Empathy จริงๆ จะเป็นไปได้ไหม? คำตอบคือได้ เพราะในความเป็นจริง คนที่มีแนวโน้มไซโคพาธบางคนสามารถอยู่ร่วมกับคนทั่วไปได้ พวกเขาอาจไม่เข้าใจความรู้สึก แต่เข้าใจระบบสังคม และสามารถปฏิบัติตามได้ดี บางคนเป็นผู้นำองค์กร นักเจรจา หรือนักลงทุน ที่ใช้เหตุผลมากกว่าอารมณ์ และในบางแง่ พวกเขาอาจช่วยให้ทีมไม่ถูกขับเคลื่อนด้วยความรู้สึกจนเกินไป
แต่ในทางกลับกัน มันก็ตอกย้ำว่า Empathy คือสิ่งที่ขาดไม่ได้ในความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้ง ความเข้าใจ ความรัก และความเชื่อใจ เกิดจากการรู้สึกต่อกัน ไม่ใช่เพียงการปฏิบัติตามกฎ
[สุดท้ายแล้ว ‘การเป็นมนุษย์’ ไม่ได้วัดจากอารมณ์เท่านั้น]
‘Genie, Make a Wish’ ไม่ได้บอกว่าไซโคพาธคือคนดี แต่มันชวนเราตั้งคำถามใหม่ว่า ความเป็นมนุษย์วัดจากอะไร? จากสิ่งที่เรารู้สึก หรือจากสิ่งที่เราเลือกจะทำ? บางที Empathy อาจไม่ได้หมายถึงการรู้สึกตามเสมอไป แต่อาจหมายถึง ‘การเลือกจะเข้าใจแม้จะไม่รู้สึกอะไรเลย’ และนั่นอาจเป็นอีกนิยามหนึ่งของความเป็นมนุษย์ ที่เราทุกคนยังคงเรียนรู้ร่วมกันอยู่ทุกวัน