จริงหรือไม่ที่น้องหมาหน้าเหมือนเจ้าของ? เจาะจิตวิทยาเบื้องหลังความฝาแฝด ระหว่าง ‘หมา’ และ ‘คน’

ในโลกออนไลน์ เรามักจะเห็นไวรัลระหว่างเจ้าของและสัตว์เลี้ยงอยู่บ่อยๆ ว่าทำไมหน้าเหมือนกันจังนะ? โดยเฉพาะระหว่างน้องหมากับเจ้าของ ไม่ว่าจะเป็นทรงผมที่ดูคล้ายกัน หรือบุคลิกท่าทางที่เหมือนเป็นคนคนเดียวกัน

แต่รู้ไหมว่าเรื่องนี้ไม่ใช่แค่เรื่องบังเอิญหรือการคิดไปเอง เพราะงานวิจัยล่าสุดจากทั่วโลกยืนยันแล้วว่า สุนัขกับเจ้าของนั้นมีแรงดึงดูดบางอย่าง และทั้งคู่ต่างเป็นเงาสะท้อนของกันและกันอีกด้วย

ความสงสัยนี้พิสูจน์ผ่านการทบทวนงานวิจัยกว่า 15 ฉบับทั่วโลก นักวิทยาศาสตร์ลองให้อาสาสมัครจับคู่ภาพถ่ายระหว่างสุนัขกับเจ้าของ ปรากฏว่าคนส่วนใหญ่จับคู่ได้ถูกต้องแม่นยำ ซึ่งต่อให้ปิดบังใบหน้าส่วนอื่นเหลือไว้เพียงแค่ ‘ดวงตา’ ของคนและสุนัข อาสาสมัครก็ยังสามารถอนุมานได้ถูกต้องว่าใครเป็นเจ้าของใคร

แล้วอะไรที่ทำให้เราเลือกสุนัขที่หน้าเหมือนตัวเอง? ผู้เชี่ยวชาญเรียกสิ่งนี้ว่า ‘Benign Narcissism’ หรือความหลงตัวเองในระดับที่ไม่มีพิษมีภัย มนุษย์เรามีแนวโน้มโดยสัญชาตญาณที่จะดึงดูดเข้าหาสิ่งที่สะท้อนภาพลักษณ์ของตัวเอง หรือสิ่งที่เราคุ้นเคย เช่น ผู้หญิงผมยาวมักจะถูกตาต้องใจกับสุนัขที่มีหูยาวพับลงมา

มันเหมือนกับว่าตอนที่เราเลือกรับเลี้ยงใครสักตัว เราไม่ได้แค่มองหา ‘สัตว์เลี้ยง’ แต่เรากำลังมองหา ‘กระจกเงา’ ที่สะท้อนตัวตนของเราในเวอร์ชันสี่ขาออกมานั่นเอง และความคล้ายคลึงนี้ยังหมายถึงถึง ‘บุคลิกภาพ’ อีกด้วย

งานวิจัยพบว่าสุนัขและเจ้าของมักจะมีลักษณะนิสัยที่สอดคล้องกัน โดยเฉพาะในแง่ของความเป็นคนชอบเข้าสังคม และระดับความไม่มั่นคงทางอารมณ์ และยิ่งเวลาผ่านไปหลายปี นิสัยของทั้งคู่จะยิ่งจูนเข้าหากันมากขึ้นเรื่อยๆ

ยานา เบนเดอร์ (Yana Bender) จากสถาบันมักซ์พลังก์ อธิบายว่าความสัมพันธ์นี้มีความใกล้เคียงกับความสัมพันธ์ฉันคู่รักของมนุษย์ ที่ว่าเมื่อเราใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันเป็นเวลานานเราก็ยิ่งคล้ายกันมากขึ้นเรื่อยๆ น้องหมาและเราก็เรียนรู้ที่จะปรับอารมณ์ให้เข้ากัน และการเรียนรู้ผ่านการสังเกตและเลียนแบบ

และแม้พันธุกรรมจะมีส่วนกำหนดนิสัยสุนัขอยู่ประมาณ 1 ใน 3 แต่ตัวแปรสำคัญอีก 2 ใน 3 นั้นมาจากสภาพแวดล้อม ซึ่งหมายถึงเราที่เป็นเจ้าของนั่นเอง

นอกจากนี้ สุนัขนั้นยังมีความผูกพันกับมนุษย์มาหลายหมื่นปี จนพวกเขามีกลไกที่เปรียบได้กับ ‘ความผูกพันระหว่างแม่และเด็ก’ และพร้อมที่จะใช้เราเป็นต้นแบบในการเรียนรู้โลกใบนี้ และความไว้วางใจนี้เองที่ค่อยๆ หล่อหลอมให้เราและน้องหมาเป็นเงาของกันและกัน

แต่ท้ายที่สุดแล้ว ไม่ว่าลูกสุนัขที่เราเลือกมาจะมีหูยาวเหมือนทรงผมเรา หรือมีนิสัยเหมือนเราหรือไม่ สิ่งที่สำคัญกว่าคือความรับผิดชอบต่อจิตใจของสิ่งมีชีวิตตัวเล็กๆ ที่พร้อมจะเชื่อใจและเติบโตไปตามรอยเท้าของเราในทุกๆ วัน

อ้างอิง:

• Dogs and their owners really do look alike—here’s why https://shorturl.asia/kxaeB